Autovrije Zondag

12.02.2020

Over Autovrije Zondag

In 2019 organiseerden 49  steden en gemeenten in Vlaanderen een Autovrije Zondag. Voor de allereerste keer deden ook alle 13 Vlaamse centrumsteden mee. Zo konden ruim 2 miljoen Vlamingen genieten van een dagje auto-rust en van straten vol activiteiten met ruimte voor mensen. De vrijgekomen ruimte wordt enthousiast ingepalmd door talloze lokale initiatieven, buurtfeesten, openluchtfestivals, animatie en infostands. En voor dit initiatief wordt in Europa steeds meer benijdenswaardig naar Vlaanderen gekeken. 'Gidsland' Nederland struikelt over de stikstofcrisis en steeds meer stemmen voor een autovrije zondag borrelen er op.

Waar auto’s verdwijnen, verschijnen mensen. Logisch ook want een dag zonder koning auto doet gewoon deugd aan de oren, de longen en het hart. Recent onderzoek toont aan dat de gezondheidseffecten van luchtverontreiniging veel ernstiger zijn dan eerder aangenomen. Luchtvervuiling zorgt, enkel in Europa, jaarlijks voor 800.000 vroegtijdige overlijdens. Een Autovrije Zondag is de ideale gelegenheid om duurzame vervoersmiddelen te testen, zoals elektrische fietsen, e-steps en meer te leren over deelmobiliteit en openbaar vervoer. 

Ook buiten Vlaanderen is de Autovrije Zondag een gevestigde traditie. Na vele jaren als grootste autovrije zone van Europa werd Brussel enkele jaren geleden van de troon gestoten door Parijs en London had in 2019 zijn eerste autovrije zondag ooit.  Dan hebben we het nog niet gehad over de wekelijkse Cyclovia's met oorsprong in Zuid-Amerikaanse miljoenensteden als Bogota, Cali en Medellin en gelijkaardige activiteiten in Franse steden als Parijs, Bordeaux en Lyon.  Als de Fransen het kunnen, waarom denken uitgerekend de Kortrijkzanen dan dat het bij hen niet kan? Autovrije zondag een marginale activiteit? Wat dacht je dan van New York Summer Streets, ofte Autovrije Zondag in hét land van het kapitalisme en vrije markt.

Ondertussen voelen we in Vlaanderen dat de centrumsteden steeds meer klaar zijn om met autovrije zondag uit de historische stadscentra te breken. Met invoeren van steeds meer voetgangerszones, het toepassen van fietszones en circulatieplannen merken we dat die stadscentra immers steeds aangenamer en veiliger worden voor stappen en fietsen en dat heeft een duidelijk effect op het aantal fietsers en voetgangers.

Meer informatie over de Autovrije Zondag in jouw buurt vind je via de overzichtskaart.

 

Zelf een Autovrije Zondag organiseren?

Het is een goed idee om al in het voorjaar met de organisatie te starten. Hieronder vind je de nodige info om al ideeën te laten rijpen...

Geef de straten van jouw stad of gemeente een dagje autorust! Deze hoogdag van de Week van de Mobiliteit geeft fietsers, wandelaars, sporters, ouderen en spelende kinderen vrij spel. De straat is meer dan de weg van A naar B, en op Autovrije Zondag kan iedereen daarvan proeven. Tijdens de Week van de Mobiliteit zijn er verspreid over heel Vlaanderen autovrije zones. In grote steden en kleine gemeenten, op pleinen en straten, op zondag of op een dag van de week die beter uitkomt.

Groots hoeft het niet te zijn. Zonder rijdende auto's kan je de keukentafel op straat zetten voor koffie met de buren of een gigantische bbq, of badmintonnen en de was drogen,... 

Het effect?

De Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu (IRCEL) berekende ook in 2019 wat Autovrije Zondag met de luchtkwaliteit doet. Alvast iets om als burger en bestuur bij stil te staan. De gevolgen van slechte luchtkwaliteit op alle andere dagen van het jaar zijn immers redelijk negatief.

Vooral de vrijgekomen ruimte is vaak erg opvallend. Soms zijn mensen boos omdat er zo veel lege straten zijn waar niets gebeurt. We kunnen ons op Autovrije Zondag omgekeerd dan ook afvragen waarom er dagelijks toch zoveel onderbezette auto's gebruik maken van de zo beperkte open ruimte?

Op Autovrije Zondag proeven we van de mogelijkheden en zetten we de eerste stap naar eigen gedragsverandering.

Over het algemeen vinden bezoekers van de autovrije zondag het fijn om de straat eens anders te gebruiken en het toont alvast de mogelijkheid van de toekomstige stad en dorpskern, eentje met heel wat minder auto's in beeld dan nu het geval is.

We kunnen ons al lang niet meer inbeelden dat je vroeger in elke stad mocht parkeren op het mooiste centrale plein, zoals de Grote Markt in Brussel, net als we ons al niet meer kunnen inbeelden dat we tot voor kort gewoon overal mochten roken, ook die omslag is erg snel gegaan. Ons gebruik van de auto kan ook snel veranderen, ook daar is net als bij de sigaret enige politieke moed voor nodig geweest en nu zijn zelfs de meeste rokers blij met de wetgeving.

Wist je dat werknemers nog maar sinds 2006 recht hebben op een rookvrije werkplek en er pas in datzelfde jaar niet meer gerookt mag worden in openbare plaatsen die voor iedereen toegankelijk zijn, zoals de speelplaats van een school? Met dank aan minister van Volksgezondheid Rudy Demotte voor zijn lef.

In de steden Leuven en Gent lijkt het er op dat de besturende partijen in 2018 beloond werden voor het invoeren van circulatieplannen en dus minder auto's op straat.

 

Organiseren

Wij helpen je organiseren

Deelnemen is voor elke gemeente en stad interessant! Eén autovrije zondag is al voldoende voor een meetbaar effect op de luchtkwaliteit. In het kader van de (inter)gemeentelijke burgemeester-convenanten en klimaatengagementen is dit initiatief bovendien dé manier om burgers bewust te maken van hun eigen rol in het beperken van CO2 emissies. Niet enkel de overheid is verantwoordelijk voor het terugdringen daarvan. Diezelfde burgers halen ook persoonlijke voordeel uit actieve verplaatsingen per fiets of te voet. De auto laten staan, betekent immers meer beweging en gezondere lucht tijdens het verplaatsen. Kortom: een gezond lichaam in een gezonde leefomgeving.

Een beter klimaat en gezonde lucht zijn van belang voor ons allemaal, samen met hun burgers kunnen lokale besturen tonen dat het haalbaar is om te werken aan betere en gezondere verplaatsingsmodi. Sommige inwoners kennen het belang ervan nog niet en op de Autovrije Zondag worden ze uitgenodigd om beter kennis te maken met het thema.

De nieuwe lokale besturen zitten ondertussen goed in het zadel. Tijd om te tonen welke ambitie ze op vlak van mobiliteit, ruimtelijke ordening klimaatactie te bieden hebben!

Enkele tips:

  • Begin klein en maak het eerste jaar slechts enkele straten en pleinen autovrij.
  • Betrek lokale verenigingen, buurtbewoners en middenstand bij het opzetten van activiteiten.
  • Geef buurtbewoners de kans om een autovrije straat aan te vragen en zelf in te vullen.
  • Zet tijdens de Autovrije Zondag je mobiliteitsplannen en -realisaties in de kijker.
  • Is er al een ander evenement gepland? Ideaal, zorg er voor dat de bezoekers er allemaal op een duurzame manier kunnen raken en zet dat flink in de verf.
  • Het hoeft helemaal niet innovatief te zijn, beproefde activiteiten uit andere steden en gemeenten werken vaak erg goed!

Downloads:

Registreren

Organiseer je een activiteit in het kader van Autovrije Zondag, registreer dan ook je actie om het initiatief mee wereldkundig te maken!

registreer je actie

Vragen of op zoek naar meer ondersteuning? Lidorganisatie Mobiel21 helpt je graag verder.