Foto: OpenStratenDag
Deze goede praktijk maakt deel uit van Notenkraker#2, een publicatie van Netwerk Duurzame mobiliteit over participatie en mobiliteit.
OpenStratenDag is een initiatief van burgerbeweging Recht Op Lucht. Sinds 2023 roepen ze Antwerpenaren op om op Autovrije Zondag (tijdens de Week van de Mobiliteit, elk jaar van 16 tot 22 september) een straatfeest aan te vragen in hun straat. Op die manier zijn niet alleen het historische centrum van Antwerpen, maar ook de omliggende buurten autovrij. Ook, of vooral, zij hebben nood aan zo’n rustdag: een dag om te ademen met betere luchtkwaliteit.
Recht Op Lucht biedt die dag verschillende activiteiten aan die buurtbewoners voor hun straat kunnen boeken. Ze zetten de straat open om erin te leven en nodigen mensen uit om na te denken over de inrichting van hun straat en over hoe ze zich dagelijks verplaatsen.
Impact
Bewoners kunnen die dag volop genieten van de open ruimte voor hun deur: ze kunnen elkaar ontmoeten, samen eten en drinken of hun kinderen veilig laten spelen op straat. Autovrij maakt blij. De sterkere sociale cohesie is een zichtbare impact van OpenStratenDag. Daarnaast zet het mensen aan om na te denken over de functie en inrichting van hun straat en de manier waarop zij zich elke dag verplaatsen. De ruimte die geparkeerde wagens innemen en zo ontmoeting belemmeren, is een terugkerend thema. Alle bezorgdheden verzamelen ze in een jaarlijks rapport om te werken aan gezondere lucht in Antwerpen.
Geleerde lessen
Een nauwe samenwerking met de administratie maakt het verschil.
De politiek wil in Antwerpen niet mee met de verwachtingen van Recht Op Lucht, maar door constante afstemming en een goede relatie met ambtenaren, lukt het om een groot deel van de gewenste speelstraten aan te vragen.
Door vanuit het project buurtbewoners kansen te geven en hen te laten experimenteren, leren ze van elkaar. Het netwerkeffect over de buurten heen is daardoor een blijvende kracht.
De toekomst
De stad wil geen clusters van speelstraten, om de doorgang te garanderen en de parkeerdruk te beperken. Recht Op Lucht werkt er hard aan om toch clusters te realiseren en in de toekomst drie autovrije zondagen te organiseren in verschillende wijken: Kiel, Borgerhout en 2060.
Ze hopen ook op een sterkere samenwerking tussen bestuur en burgers. De droom is dat het bestuur grote delen van de stad afsluit voor gemotoriseerd verkeer en dat burgers de vrijheid krijgen om de straten in te vullen hoe zij het willen.
En na de OpenStratenDag? Blijven hameren op anti-sluipverkeermaatregelen, meer openbaar vervoer, strengere parkeerregels en een circulatieplan. Ook voor de buurten buiten het centrum.
Benieuwd naar Notenkraker#2: Participatie en mobiliteit?
Meer info: Inge Salden – Recht Op Lucht vzw
inge(at)rechtoplucht.be